Dewleta Îranê, bi avakirina pergala parastina şoreşê ya ku tenê xizmeta desthilatdariya molayan dike, civak bêparastin hiştiye. Rejîmeke ku di hundir de li dijî gelê xwe şer ragihandiye, li hemberî êrişên derve jî mehkûmî têkçûnê ye.
Nirxandinên Rêber Abdullah Ocalan ên ku piştî vê raporê ji aliyê heyeta Îmraliyê ve hatin parvekirin, bîr û baweriya wî ya li ser aqilê siyasî nîşan didin. Rêber Ocalan diyar dike ku demokratîkbûn ne bi destê dewletê lê bi hêza civakê pêkan e.
Hevserokatiya Konseya Rêveber a KCKê dibêje ku ew li ser soza xwe ya feshkirin û aştiyê ne, lê êdî dor a dewletê ye ku gavên hiqûqî biavêje. Aştiya ku gelên Tirkiyeyê li benda wê ne, ne di bin siya operasyonên rûmetşikên de, divê di nava vîzyona Tirkiyeya Demokratîk de veşartî ye.
Nirxandinên Rêber Abdullah Ocalan ên ku piştî vê raporê ji aliyê heyeta Îmraliyê ve hatin parvekirin, bîr û baweriya wî ya li ser aqilê siyasî nîşan didin. Rêber Ocalan diyar dike ku demokratîkbûn ne bi destê dewletê lê bi hêza civakê pêkan e.
Hakan Fîdan eşkere li xwe mikur hat ku li Rojava binesaziya gel, çavkaniyên enerjiyê û qadên jiyanê yên kurdan hedef digirin. Ev li gorî Peymana Cenevreyê sûcê şer e. Lê, dewleta tirk bi hinceta "parastina rewa", hiqûqa navneteweyî wekî amûreke manîpulasyonê bi kar tîne.
Her çend ji aliyê erdnîgariyê ve Rojava parçeyê herî biçûk ê Kurdistanê be jî, di dîroka Kurdistanê de rola dil û mejî lîst. Rojava sînorên di mejiyan de hilweşandin û nîşan da ku azadî ne bi destûra hêzên hegemon, lê bi hêza cewherî ya gel pêkan e. Ev şoreş, bi paradîgmaya xwe ya zanistî û îdeolojîk, ji bo hemû gelên Rojhilata Navîn bûye ronahiyek ku nîşan dide demokrasî û azadî bêyî dewletê jî dikarin werin înşakirin.
"Yekîtî di metirsiyê de, ne di aramiyê de tê avakirin." Ev gotin îro ji bo gelê kurd rastiyek e. Êrişên li ser Rojava ne tenê gef in, lê belê bingeha yekîtiyeke nû ne ku dikarin bibin sedema guhertinên mezin. Di vê pêvajoyê de, her çendî metirsî hebin, lê derfet jî hene.
Têkbirina vê Siyaseta Înkarê ne hesan bû. Ji vî aliyî ve Şoreşa Rojava ne tenê kurd ji vê tariyê derxistin, bi pergala Neteweya Demokratîk bersiveke zanistî da siyaseta înkarê. Li şûna ku kurd jî bibin dewleteke netewe ya ku pêkhateyên din ên weke ereb, asûrî, ermen û hwd. înkar bikin, wan pergaleke pir-çandî, pir-neteweyî û pir-rengî ava kir.
Li çar parçeyên Kurdistanê û derveyî welat xwedîderketina li HSDê û Rêveberiya Xweser, di vê dema krîtîk de bersiva herî xurt e ji bo kesên ku dixwazin destkeftiyên kurdan têk bibin. Yekîtiya neteweyî û hevgirtina bi gelên din ên herêmê re, mifteya sereke ya vê serkeftinê ye.
Plana "Rojhilata Navîn a Nû", ji bo dewletên mîna Sûriye, Tirkiye, Iraq û Îranê xeteriyên mezin bi xwe re tîne. Ji bo Sûriyeyê, ev plan tê wateya parçekirina dewletê û tunekirina destkeftiyên Rojava yên ku bi xwîna şehîdan hatine bidestxistin.
Êrişên çeteyên HTŞ, nûnertiya hişmendiyeke Teokratîk û Monolîtîk dikin. Di vê zîhniyetê de "yê din" tune ye; tenê "ez" û "itaat" heye. Berevajî vê, paradîgmaya Netewa Demokratîk a Ocalan, li ser bingeha wekheviya gelan ava bûye.
Fîgurê Tom Barrack li Rojhilata Navîn û Kurdistanê rûyê rastî yê modernîteya kapîtalîst bi hemû ziraviya xwe radixe ber çavan. Dema em li karekterê wekî Tom Barrack dinihêrin, divê em neyên xapandin; ew ne tenê kesekî qirêj, fîgurê herî rastîn ê pergala siyasî ya rojavayî ye.
Civîna ku li Parîsê di bin serkêşiya Dewletên Yekbûyê yên Amarîkayê de û bi mazuvaniya Fransa û Îngilistanê pêk hat, nexşerêyeke nû ya Rojhilata Navîn xêz kir. Beşdarbûna Îsraîl, Desthilata Demkî ya Şamê ku ji serçeteyên HTŞ pêk tê û Tirkiye nîşan dide ku eniyeke berfireh li dijî îradeya kurd hatiye avakirin.
Ji bo ku xiyaneta Kissinger a 1975an bi destê Tom Barrack di 2026an de dubare nebe, pêngava herî girîng yekîtiya navxweyî ya kurdan û xurtkirina dîplomasiya gel e.
Îro, dema ku rojnameya Xwebûn mîsyona xwe dewrî Azadiya Welat dike, em fêm dikin ku ev çem ti carî nasekine. Azadiya Welat ne tenê navek e; ew bîra me ya kolektîf e ku dewletên dagirker bi salan xwest wê tune bike.
Li taxîn Şîxmeqsûd û Eşrefiyî yîn Helebî, dîrok careke din xwe dubare dike. Ev herdû taxîn ku di dilî Helebî de weke kelîn berxwedanî tîne naskirin, careke din rûbirûyî îrişîn hovane yîn dewleta Tirk...
Di 19’ê kanûna 2019’an de li Rûsyayê du bûyerên mezin pêk hatin. Her çiqas mijar û şêwaz ji hev cudabin jî ji ber bandora wan a li ser hev bi awayekî yekser ketin rojeva siyasî ya Rûsyayê.
Ji ber rewşa li Sûriyeyê çavê herkesî li ser Tirkiye û Amerîkayê ye. Lê pêwîst e mirov hêza herî sereke û diyarker Rûsya jî nede milekî. Li gorî wê bikaribe rewşa herêmê binîrxîne.
Serokomarê tirk Recep Tayîp Erdogan û Serokdewletê Rûsyayê Vladîmîr Pûtîn di 8’ê çileyê de li bajarê Stanbolê ji bo vekirina boriya gazê a Turk Akimi li hev civiyan.
Rûsya ji despêkê ve girîngiyeke mezin dide erdnîgariya Rojhilata Navîn.
Di van çend salên dawî de, dewleta Rûsyayê bi şêwazeke nûh mudaxeleyî herêmên şer dike.
Bi şerê herêma Idlibê re hevsengiya êdî tu wateya peymanên Astana û Soçî yên di navbera Tirkiye, Rûsya û Îranê de nemaye.
Rewş li Idlibê her diçe xirabtir dibe. Dewleta tirk ji bo xwe û hevalbendên xwe ji vê rewşa kambax derxe, di nav hewldanên pir kirêt û her wiha pir xeter de ye.
Navbera Tirkiye û Rûsyayê her ku diçe xirabtir dibe. Sedema vê jî pevçûnên li Idlibê û negirtina sozên hatine dayîn in. Dewleta tirk bi tu awayî naxwaze ev herêma stratejîk ji destê xwe berde.