Çewlîg de akerdişê Sazîya Ziwanê Kurdkî ya Mazêrî, seba pawitişê kirdkî û kurmancî gamêka tarîxî ya. Wexto ke polîtîkayê asîmîlasyonî ziwanê ma kenê vîndî, Mazêr sey nefesêkê neweyî ziwanê ma ganî keno. Na sazîye nifşê neweyî resnena kokê înan û asîmîlasyonê bêvengî şiknena. Ziwan rûmet o, Mazêr zî pawitoxê nê mîras û nasnameyê qedîmî yo.
Problemê ziwan, xoza û krîzê werdî çareser bibê; merdimî bi aştî, xoser û bi hawayêko ekolojîk bicuyê. Averşîyayîşê teknolojîye û zîrekîya sûnîye do cûya ma bivurnê, la ganî komel vera tehlukeyanê globalan de nika ra hazirîya xo zî baş bikero.
Wexto ki no vernameyo diratox nîro famkerdene û goreyê ci vergirotenê xesarê erjeyanê netewî nêviraziyê, şarê bindestî do gird vinî kerê. Finaka na jiwere şarê Filîstînî yo. Seweta ki nêşa rihê ravêrdeyî ya lejê dinyayî yê hîrîryînî biwanê, deshezarana livdarê xwi vinî kerdî
26 Nîsane de Amed de bi şîarê 'Kurdê Vakurî Yewîya Xo Ya Neteweyî Mişewre Kenî' Konferansê Neteweyî ame viraştiş. Konferans de peyamê Abdullah Ocalanî û xebatê Însîyatîfa Yewîya Demokratîke zaf muhîm bîyî. Vîndertişo neteweyî, seba azadî û estbîyayîşê Kurdan hewceyîya tarîxî ya. Bê Yewîya neteweyî ra teber tîgêyrayîş merg o, ma rê yewî lazim a
Coka ziwanê kurdkî her tim bîyo hedefê galeyanê dagirkerîye ya dewletdarîye. Nexasim ziwanê kurdkî, semedo ke hetê dayîke/xudawende ra peyda bîyo, dagirkeran her tim waşto qedexe bikerê, çin bihesibnê, xo rê bikerê mal.
Ey dewletê dinya û welatijê înan, weş bizanê ke belateyêk meydan de bêro dardakerdiş, waxtêko kilm de do boy bidero heme dormeyê xo û dinya bibo cayêko boyin. No semed ra, lazim o, hewna belateyê DAIŞ’î boy nêdaya şima, ke şima ey hal bikerê.
Mekanîzmaya tewr maqûli sazkerdişê yew meclîsî yo. Kam/kami ki biwaza/ biwazo seba kirdkî yew kerra yewna kerra ser bina/bino eşkena/eşkeno bi rayerê ney meclîsî havila xo biresno ziwanê xo. Yew eşkeno kar û xebatanê ziwanî ray fîno.
Wêşanxaneyê J&Jyî ra bi ziwanê kirmanckî de yewna eserêko newe vejîya.
Dinya timî dîktatorîye rê şahîdene kerda. Demê cîya cîyan de nê kesî ya kî na îdeolojîye xo misna. En jede namê Mûssolinî ya kî Hîtler yeno ra ziwan.
La a roje yena. Ruhê kalik û pîrikanê ma do no welat ra, nê erdî ra nêmiradîyo(nêheredîyo). Şarê ma, qewmê ma bi ziwanê xo her daîm xoser û sereberz bo.”
Nuştox Yuval Noah Harari kitabê xo yê Homo Deusî de vano ke “heta na seserra peyêne hîrê problemê eslî her tim bîyê belayê sereyê merdimîye: xela, jan (nêweşîyê ke vila benê) û ceng.
Bifikirîyê ke ziwan û kulturî ser yew organîzasyon, yew xebat eno kerdene û seba ke no xebat de ca bigîrê şima dawet kenê.
Şoreşê Rojawanî verê çimane ma de 8 serrîyo cengê de pîl de ra. Hem hereme hem kî şaranê hereme sero zilm û zorvajiya hukumdaran nêqedîya.
Hawtanê derbaz bîyayeyan de ma qalê Siltan Silemanî kerdbî. Tilya ey de ju gîştanêestbîyo hûrînda nêxşê gîştanî de morê ey bîyo. Cebraîlî no mor dayo Siltan Sileymanî.
Nê rojanê peyênan de ez dûrî ra bîya şahidê munaqaşayê çend kesan. Mi gore her merdim layiqê heskerdişî yo û ganî ê ke çewtî kenî zî bi ziwanêk nerm bêrî îqazkerdene.
Belkîyayî cira pers kerdbî.
1ê Êlula 1939ine de faşîzmê Hitlerî Polonya îşgal kerd û bi ney îşgalî, Hitlerî bi sebebê herbê dinyaye yê 2ine. Di ney herbê dinyaye de bi temamî 65 mîlyon însanan weşîya xo vîndî kerdî.
Goreyê agahîyê Unescoyî ke girêdayeyê Neteweyanê Yewbîyayeyan a, dinya de 6 hanzar ziwanan ra 2 hanzar û 473 ziwanî binê tahlukeya vinîbiyayîşî de yî.
Însan, rîyê erdî ganeyêke zaf zelal û qasê zelalbîyayîşê xo zî hende têmîyan o. Bi bîyayîşî însanî dir problemî zî vejîyayê meydan. Hîn problemî tebîî bîyê û hîn zî bi destê însanan ameyê meydan.
Adem xapîya. Ame ey kî ê meyweyî dare ra tam kerd, werd. Se ke werd tacê serî sere ra pera ra şî. Hêq û teala cira hêrs bî.
Sîstemê ked-werdoxan mîyan de kapîtalîzm, herî peynîyê û herî bêwijdan o. Çimkî kapîtalîzm civak bêqewet û bêtakat verdeno.
A-Destpêkî ser
Şarê kurdî tarix ra heta roza ewroyîne zilmêdo pîl amo têrî. Zilmoke şarê kurdî dîyo na dîna ser o beno ke jû şarê bînî nêdîyo.
Mîyanê şert û mercê giranan de gelo ma çiqas eşkenê psîkolojîyê domanê ke derûdorê ma de yê bifikrîyê û xesas têbigeyrê.