Prof. Dr. Abdulillah Polat

Nivîskar

Çavkaniyên berxwedana kurdan reng bi reng in

Di gelek çîrokên jiyana kurdan de, ev mijara çarçoveyê navendî ye. Kurd bi nifşan di dewletên cuda û pergalên civakî yên cuda de jiyane, pir caran wekî hindikahî hene, pir caran di nav tengezariyên siyasî de asê mane, carinan koçberiyê dijîn û li Ewropayê di şert û mercên dîasporayê de dijîn. Ev nayê vê wateya IQya bilindtir. Lê belê, ew dikare bibe sedema rastiyek jiyanê ku jêhatiyên nasnameyî û civakî (ku di civakên nûjen de girîng in) pir zû û bi awayekî pir pratîkî tev li dike.

Şoreşa Newrozê ya derûnî

Ji bo gelê kurd, Newroz ne tenê bihar, kevneşopî û efsane ye; ew roj e ku civak dibêje ‘em hîn jî dijîn’. Ji ber vê yekê her sal agirê Newrozê tê vêxistin, da ku bê gotin ‘ruhê berxwedanê nemiriye û namire’.

Hêrs, rûmet, çalakî

Çalakiyên kurdan û daxuyaniyên siyasî gelek cuda ne. Dema ku bi aqilane werin organîzekirin, ew çavkaniya hêz û serkeftina demokratîk in û rûmeta kolektîf xurt dikin....

Rojava çima şaş tê şîrovekirin?

Rojava ne tenê ji zehmetiyên madî, lê di heman demê de ji stîgmaya psîkolojîk a domdar jî dikişîne. Heta ku ew damxeya ha berdewam bike, êş dê xuya bibe, lê sedemên wê dê veşarî bimînin.

Xweparastina derûnî, hêza civakî

Faktorek navendî û pir caran şaş tê fêmkirin, girêdana nêzîk a di navbera gel û gerîla de ye. Ji hêla psîkolojîk ve, ev di serî de avahiyek kolektîf e ku parastin û wateyê peyda dike, ne tenê avahiyek leşkerî.

Dewlet çima bi gefan diaxive?

Mirov her gavê naxwazin li ser ‘têgihîştina takekesî’ bifikirin, lê rewşek gefê wan neçar dike ku wê bikin. Niha pirsa sereke ev e: Çima dewlet vî zimanê gefê hildibijêre? Em nikarin bi pêbawerî ‘niyetên derûnî’ yên kesan teşhîs bikin, lê em dikarin armancên psîkolojîk ên vê forma siyasî jî bibînin.

Tengezarî û êrîşkarî: Li ser rewşa ruhî bandora koronayê

Ev demek e, di serî de li Fransa, Almanya û Îtalyayê, li gelek welatan ji bo belavbûna şewba koronayê bê kêmkirin tedbîrên hişk tên wergirtin.

Vîrusa koronayê û psîkolojiya karantînayê

Divê hûn bi awayekî cihêreng li tedbîrên şexsî mêze bikin. Berî her tiştî, em zanin ku karantîna –cezayê nîhaî yê ragirtina li hundir– ji bo kesên jirêzê jî dikare rê li xirabûnên hişî veke.

Rêçên travmayê li diyasporayê

Pirsgirêkên neyînî yên gelek koçberên di sala borî de li diyasporayê dijîn, di nav xwe û endamên malbata xwe de dibin sedema bêserûberiyên mayînde û derûnî.

3 Hezîran 2020

Tirs û xof

Em dikarin, berhevdana tirs û xofê bi pênc sernivîsan kom bikin:

20 Hezîran 2020

Korona barê psîkolojîk ê mayînde ye

Korona her tiştî diguherîne. Qadên giştî ji şeş mehan zêdetir e kêm zêde hatine qedexekirin. Ji bo her tiştî, ji çûyîna dibistanê heya çûyîna xwaringehê rêzikên girêdêr hene.

Pîvanên klînîkî û derûnî yên grevên birçîbûnê

Grevên birçîbûnê yên dema bidawîanîna wan nediyar û bêveger ên ku di wateya psîkolojîk û di heman demê de jî di çarçoveya bijîşkî û civakî de gihîştine qonaxeke pir krîtîk, berî her tiştî acîliyek...

Hêvî çima hewce ye?

Hêvî giyanek xweşbîn e ku li ser bingeha hêvîkirina encamên erênî yên der barê bûyer û mercên jiyana mirovan de ye. Aliyên wê yên berevajî depresiyon, bêhêvîtî û bêhêvîbûn e.

Taybetmendiyên psîkolojîk ên faşîst

Taybetmendiyên psîkolojîk ên faşîst ne tenê di kesên ku xwe wekî radîkal didin nasîn de hene, lê di heman demê de, di gelek kes û koman de dixuyê ku nirxeke cuda diparêzin, lê bi rengekî totalîter...

13 Hezîran 2021

Pîvana psîkolojîk a xiyaneta PDK’ê li Başûr

Travmaya xiyanetê, bi têgînî ji hêla Jennifer Freyd ve yekem car hate destnîşankirin. Ew dikare wekî destdirêjiya mirovan ji hêla mirov an rêxistinên ku ew pê bawer in ve derbibire.

Empatiya bixeter

Gelo ma empatî dikare xeternak be? Pir rast e. Ew encama zanyar Paul Bloom e, profesorê psîkolojiyê li Zanîngeha Yaleyê ye.

Mejî zimanên zikmakî yên nexwendî jî tîne bîra xwe

Eşkere ye heya mirovên ku bi zimanê xwe bipeyivin hebin, ew ziman jî winda nabe. Lê îro gelek ziman di bin xetereya tunebûnê de ne.

Xiyaneta xeter û serkeftina wê

Dîrok ji me re dibêje ku doza kurd tim bi xiyanetê re rû bi rû bûye û ji ber wê jî gelek astengî jê re derketine.

Rîskên psîkolojîk ên erdhejê û tedbîrên wê

Zirara ku ji erdhejê digihe şaristaniya mirovan, bi faktorên laşî, derûnî û antropogenîk ve girêdayî ye. Faktorên fizîkî mezinahiya erdhejê, dirêjahiya erdhejê û dûrbûna ji navenda erdhejê ne.

Sendroma ‘Hîkîkomorî’ li Ewropayê

“Hîkîkomorî” (vekişîn) têgehek japonî ye ku mirovên ku bi mehan an salan vedikişin malên xwe an jî tenê razanê xwe vedikişe û ji bilî malbata xwe ji têkiliya bi kesek din re dûr dikevin.

Xeteriya koçberî û Alzheimer

Bandora xeteriya koçberiyê li ser kurdan û xeteriya pêşveçûna Alzheimerê çi ye? Alzheimer nexweşiyek organîk a mêjî ye. Ew dibe sedema hilweşîna hucreyên nervê yên di mejî de.

Girtîgeha psîkozê

Herî dawî gelek girtiyên ji doza PKK’ê ku zêdeyî 30 sal in bi awayekî nehiqûqî û bêhiqûqî di girtîgehên Tirkiyeyê de girtîne, hatin berdan.

Stranên Dengbej Şakiro wekî mûzîka terapiyê ye

Mirin emrê Xwedê ye ez dimirim,

Perspektîfa psîkolojîk a li ser berxwedanê

Tecrîda nefermî ya li ser Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û hevalên wî yên ku bi çend hevalên wî re bi awayekî hovane û awarte hatine girtin û ev 25 sal in agahî jê nayê girtin, didome.