8ê Adare Roja Cinîyanê Kedkaran ê Dinya
8ê Adare her serre dinya de sey roja cinîyan yena pîrozkerdiş. Seba na roje tewir bi tewir çalakîyî virazîyenê.
Semra Bîrtane Ozdemîr
8ê Adare her serre dinya de sey roja cinîyan yena pîrozkerdiş. Seba na roje tewir bi tewir çalakîyî virazîyenê. Tayê cayan de zey festîvalan çalakîyî virazîyenê, tayê cayan de zî na roje zey protestoyî vîyarena.
8ê Adare; na roje serra 1908î de New York de cinîyê ke kargehanê tekstîlî de xebetîyenê, semedo ke şertê înan xirab ê û heqê xebata xo kêm genê, pergal û kargehan rê sere wedarenê û vejîyenê rayîran. Cinîyî wazenê ke hîna weş şertan de bixebetîyê, goreyê keda xo heqê xo bigêrê û saetê xebata înan zî kêm bibê.
Na roje tenya roja şahî û weşîye nîya, roja mucadeleyî, heqan, seypêbîyayîşî (seypê), xoserî û estbîyayîşê cinîyan a. Ma eşkenê vajê cinîyî serranê verînan ra (neolotîk) hetanî roja ewroyî her wext neheqîye vînenê. Komel de cinîyî sekê merdimê ke nêmcet ê, wina ameyê vînayîş.
La pergalê verî cinîye girewta bindest. Komel de keda cinîyan nêameya vînayîş û cinîyî goreyê camêrdan hertim apey de ameyê vînayîş. Keda cinîyan a keyeyî de, kargehan de, xozaye de; ma eşkenê vajê her ca de nêameya vînayîş.
Her wext cinîye zey xizmetkara pergalî, komel û camêrdan ameya vînayîş û keda înan sekê keda venga. Semedo ke nê kodê nêrîyî hişê komelî de est ê. Ganî no hişê komelî yo nêrî bibedelîyo ke keda cinîyan zî bêra verê çiman. Bêguman komelê ke keda cinîyan nêvînenê, heqê înan nêdanê û zulm kenê cinîyan, nê komelî ameyox de werte ra wedarîyenê.
Na mesele tenya derheqê debare de nîya, estbîyayîşê cinîyan a. La ganî hetê polîtîka, kultur, ewnîyayîşê komelî ra zî bedelîyayîş bibo. Ganî komel hîna hera biewniyo. Ganî komel cinî û camêrdan seypê bivîno.
Komel eke kodanê nêrîyan ra nêxelisîyo hem semedê şarê ma hem zî dinya de her ca de xirabîye û zulm hîna zêde beno. Semedê nê çîyan komelî rê yew ewnîyayîş û hişo newe lazim o.
Cinîyî kokê heme komelan de ca genê. Hem sey maye, sey kedkare, sey zanayoxe, sey cigêrayoxe, sey hunermende û sey fîlozofe şopa xo veradanê. La ma zanê ke heta ewro zaf wext cinîyan zulm û neheqîye dîya. Eke ma wazenê hîna weş yew dinya de biciwîyê, ganî heqê cinîyan zî bêro pawitiş û cinîyî hîna azad bibê.
No serewedaritişê cinîyan zaf muhîm o, tenya seba cinîyan nê, seba domanan (gedeyan), kedkaran, heme şaranê bindestan rê biyo sembol. Cinîye azad biba komel zî azad beno, dinya zî azad û weş bena. Eke xelasa cinîyan çiniba, xelasa komelî zî nêbena. Semedê nê çîyan ra averşîyayîşê komelî zî girêdayeyê cinîyan o. Cinîye cuya azad a.
