Yek ji polîtîkayên mêtingeriyê yê hilweşîn û xirabkirina pîvanên çandî û exlaqî, komkujiya jinan e. Bi kuştinê, mebesta me ne tenê kuştina fîzîkî ye, lê kuştina psîkolojîk, hestyarî, aborî û exlaqî ye jî.
Zarok bi gelemperî di sê qonaxan de ziman fêr dibin. Qonaxa yekemîn e berî ku ew dest bi axaftinê bikin û dema ku ew peyvên xwe yên pêşîn dibêjin. Rola dayik û malbatê li vir a sereke ye û gelekî girîng e.
Astengiyek din a li pêşiya vê yekîtiya di navbera kurdan de, nêzîkatî û perspektîfa siyasî ya serdest a mêran e. Ji ber ku her partî û rêxistin îdeolojiya xwe ji daxwazên neteweyî bilindtir dibîne, yekîtî pêk nayê û pirsgirêk çareser nabe. Bi perspektîfeke cuda ev yek dikare were derbaskirin. Ev jî dê bi rêbaz û helwestên jinan pêk bê.
Yek ji armancên bingehîn ên jineolojiyê jî bipêşxistina xebatên perwerdeyê ya bi beşên cuda yên civakê re ye. Heke perwerde çalakiya veguhastina hemû ezmûn û zanînên bidestxistî tê binavkirin, wê demê xweza mamosteya yekemîn a mirovahiyê ye.
Îro, hemû pêşketinên di warê bijîşkiyê de tenê li gorî pîvanên ku ji hêla dewlet û rayedaran ve hatine danîn, tên kirin. Li ser vî esasê, jin dizanin ku wekî di her warî de, di tenduristiyê de jî xilasbûna ji helwestên zayendperest pirsgirêka herî lezgîn e
Di sedsala 21ê de, divê têgihîştina siyasetê di nav civakek demokratîk de bi beşdarbûna jinan ji nû ve were nirxandin. Ger ku siyaset demokratîk be û jin bibin hêza pêşeng, pirsgirêkên civakî dê pir hêsantir çareser bibin.
Yek ji mijarên herî girîng ên ku di warê jineolojiyê de tên nirxandin, demografî ye. Demografî şaxeke zanistê ye ku li ser taybetmendî û guhertinên nifûsê li herêmek erdnîgariyê ya diyarkirî lêkolîn dike.
Bi gelemperî, etîk û exlaq bi hev re tên bikaranîn. Lêbelê, etîk wekî zanista ku exlaqê lêkolîn dike tê pênasekirin. Exlaq li ser pratîkê ye, etîk jî lêkolîna teorîk-felsefî ya pratîkê ye.
Ji ber ku paradigmaya modernîteya demokratik li ser rizgariya jinan, ekolojiyê û rêxistinkirina civaka demokratik hatiye avakirin, diyar e ku dê bi demê re modernîteya kapîtalîst têk bibe.
Jineolojî li ser têgihîştina jiyanê bixwe wekî çavkaniyek zanînê disekine. Ew ne tenê teoriyek an tiştek e ku di qada akademîk de heye û li wir dimîne; ew bi hemû aliyên xwe yên ku sûdê bidin civakê, careke din vedigerin nav wê.
Peyva jinê her çiqas peyvek e ku zayendê diyar dike jî li gorî civak û kesan cuda cuda tê şîrovekirin. Hinek kes wê bi peyvên erênî, wek afirîner û xweşik, xwedî wijdan, edalet û exlaqê baş, aştîxwaz û li gel xwezayîbûnê pênase dikin. Beşek girîng û mezin a civakê jî hemû taybetmendiyên paşverû yên ku heqeretê li jinan dikin, bi wê ve girêdidin.